Giấc ngủ và bạn

Những năm gần đây, tại 1 số bệnh viện như: Chợ Rẫy, Đại học Y Dược TP.HCM, hay các bệnh viện đa khoa trong tp.hcm…, số lượng bệnh nhân tới khám vì chứng bệnh mất ngủ hay rối loạn giấc ngủ nâng cao cao. Đa số đều nói bị căng thẳng trong công việc hay bị stress trong cuộc sống làm họ mất ngủ. Bên cạnh đó, áp lực lớn của xã hội, không gian sống trảo đổi hay kinh tế khó khăn làm nhiều người căng thẳng quá mức hay những bức xúc về xã hội, công việc, khủng hoảng tâm lý, tình cảm, stress mạnh làm cho rối loạn giấc ngủ gia tăng.

Thử tìm nguyên nhân của bệnh mất ngủ

Thống kê cho thấy, 5% trong số bệnh nhân đến khám đang tại thời kỳ bệnh quá nặng, đa phần là những người làm công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ, căng thẳng. Nhiều nhất là các nhà quản lý, nhà kinh doanh, công nhân kỹ thuật, người làm việc thường xuyên với máy tính, lái xe… Ngoài những nguyên do “phổ thông” kể trên, việc ăn nhiều cà chua hay các thực phẩm nhiều gia vị sẽ dễ gây ợ hơi. Tình trạng này càng nặng hơn lúc nằm và chính nó là nguyên nhân gây khó ngủ. Uống quá nhiều nước trước khi đi ngủ cũng có thể gây gián đoạn giấc ngủ do phải thức dậy đi tiểu nhiều lần. Cà phê, rượu, thuốc lá cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Nhiệt độ, độ ẩm môi trường có tác động trực tiếp tới giấc ngủ. Môi trường quá ẩm sẽ gây ngột ngạt, quá khô sẽ gây đau họng, khô mũi miệng, khó ngủ. Bên cạnh đó, ánh sáng và tiếng ồn khiến người ta khó ngủ hoặc giấc ngủ không được sâu. Các nhân tố môi trường, chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng, rối loạn giấc ngủ cũng có thể bắt nguồn từ những bệnh tâm thần như: nghiện rượu, trầm cảm… Các nghiên cứu gần đây tại BV. Tâm thần TP.HCM cho thấy, rối loạn giấc ngủ có hiện tượng ở 94% số bệnh nhân rối loạn stress sau chấn thương; 84% số bệnh nhân tâm thần phân liệt; 83% người nghiện rượu và 72% trường hợp trầm cảm.

Tác hại của bệnh mất ngủ

Giấc ngủ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, công việc, chất lượng cuộc sống. Khi mất ngủ, sức khỏe sẽ nhanh chóng nhất tuột dốc, cơ thể mệt mỏi, mất tập trung… và nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây những hệ lụy hiểm nguy cho sức khỏe của bạn. Thức khuya ảnh hưởng đến làn da, đặc biệt da mặt. Nếu như thường xuyên thức khuya sẽ làm rối loạn hệ tuần hoàn thông thường của việc trao đổi chất và hệ thống thần kinh, sẽ khiến cho da giảm sức đàn hồi, sạm da.

Thiếu ngủ sẽ dẫn tới sự suy giảm hoạt động của não bộ khiến bạn sẽ bị mệt mỏi, chóng mặt, căng thẳng và không còn tập trung vào công việc. Các nhà khoa học cho rằng, tỉ lệ suy giảm trí nhớ tại những người có thói quen thức đêm thường cao gấp 5 lần so với những người bình thường. Phụ nữ có độ tuổi từ 30 - 50 phải làm việc đêm ít nhất 6 tháng có nguy cơ phát triển các khối u tại vú cao hơn những người khác. Đối với nam giới, những người phải làm việc đêm có nguy mắc ung thư tiền liệt tuyến cao hơn những người không phải làm việc đêm.

Chuyên gia về giấc ngủ, bác sĩ David White, Đại học Y khoa Harvard, cho hay: người ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm sẽ nâng cao rủi ro bị cơn suy tim đến 40% so với người ngủ 8 giờ. Một nghiên cứu cho hay thiếu ngủ cũng có thể gây ra nhồi máu cơ tim tại người cao tuổi. Hậu quả của việc làm về ban đêm có thể dẫn tới tình trạng mệt mỏi, khó tiêu, đầy hơi. Những người thường xuyên làm việc về đêm dễ bị mắc u xơ ruột.

Ngoài những tác hại của việc mất ngủ đã được kể trên, nếu như tình trạng này kéo dài còn gây ra những ra những tác hại khác cho sức khỏe và công việc như: béo phì, đái tháo đường, mất tập trung, ảnh hưởng chất lượng công việc, ảnh hưởng tới tình dục…

Cần ngủ bao nhiêu lâu được gọi là đủ?

Nam giới cần phải ngủ nhiều hơn nữ giới. Theo nhiều nghiên cứu cho thấy các chị em phụ nữ cần ngủ khoảng 7 giờ/đêm, trong khi đó nam giới cần khoảng 7,5 giờ/đêm. Trẻ em và người trẻ tuổi cần phải ngủ nhiều hơn người lớn, còn người già thì ngủ ít hơn. Ở người già nồng độ melatonin giảm xuống, khiến cho người già nhạy cảm hơn với ánh sáng, bởi thế dễ bị mất ngủ hơn. Còn với người bình thường, lượng melatonin thường cao hơn lúc đêm xuống và về mùa đông, đó cũng là lý do vì sao giấc ngủ của một người vào mùa đông thường kéo dài hơn so với mùa hè.

Thói quen hằng ngày của mỗi cá nhân có quan hệ mật thiết với thời gian ngủ. Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, có những người chỉ ngủ 5 - 6 tiếng mỗi ngày là đủ năng lượng cho 1 ngày làm việc và học tập, nhưng có những người có thói quen ngủ 8 tiếng/ ngày và chỉ cần ngủ ít hơn một chút là cơ thể trở thành mệt mỏi và uể oải ngay lập tức. Điều đó cũng không có nghĩa là bạn có quyền cắt giảm thời gian ngủ của mình lại. Vì sự thật là ngay cả những người ngủ ít không cảm thấy mệt mỏi nhưng về lâu dài, họ sẽ bị ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần, huyết áp, mạch máu và thậm chí giảm tuổi thọ.

Nói chung, không nên ngủ quá nhiều hoặc quá ít. Không nhu yếu phải ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày mà có thể là 7 tiếng hoặc 9 tiếng. Quan trọng là sau khi thức giấc bạn phải cảm thấy thoải mái, sảng khoái và không còn cảm giác thiếu ngủ, tức là bạn đã ngủ đủ giấc ngủ rồi đấy.

Một số bài thuốc đơn thuần mà hiệu quả trị chứng mất ngủ:

Đậu xanh:

Dùng 50g đậu xanh và 10g đường phèn nấu kỹ với 200ml nước. Dùng lúc còn nóng. Khi sử dụng có thể cho thêm chút sữa. Món canh này phù hợp với mọi người, đặc biệt những người mất ngủ lâu ngày, hoặc thường xuyên phải làm việc căng thẳng.

Nhãn:

Lấy 100g cùi nhãn tươi với 200ml nước, nấu thành canh, để nguội. Dùng hàng ngày, trước khi đi ngủ 30 phút. Canh từ cùi nhãn tươi giúp cho việc lưu thông máu lên não trở thành dễ dàng, tránh suy nhược thần kinh, giúp giảm căng thẳng và đau đầu. Hãy thực hiện liên tục chúng sẽ giúp bạn cải thiện giấc ngủ, giấc ngủ sẽ sâu hơn.

Táo đỏ:

Dùng 200g táo đỏ tươi và 500ml nước, sắc lấy nước. Có thể sử dụng nước này thay nước uống hàng, giúp bổ thận, mát gan, tinh thần thoải mái.

Bên cạnh chính sách ăn uống hàng ngày, bạn cũng nên luyện tập thể dục, tinh thần luôn thoải mái, luyện tập các thói quen để bạn có thể đi về giấc ngủ tiện lợi hơn.

Rối loạn giấc ngủ xuất hiện tại 94% số bệnh nhân rối loạn stress sau chấn thương Phụ nữ cần ngủ khoảng 7 giờ/đêm

NGUYỄN TÙNG (ghi theo BS. Nguyên Hoàng - BV. Tâm thần TP.HCM)